casopensato logo IN USE
back button

Γιώργος Σταφυλάς

Συνέντευξη στο περιοδικό Caso Pensato

Λ

| 2021

Caso Pensato: Το βιβλίο «Η συγκάλυψη» (εκδόσεις Οσελότος, 2018) ήταν το ντεμπούτο σας στην αστυνομική λογοτεχνία. Πόσο εξοικειωμένος ήσασταν με αυτό το είδος και πώς αποφασίσατε να αρχίσετε να γράφετε ένα αστυνομικό βιβλίο;

Γ.Σ.: Ήμουν φανατικός αναγνώστης αλλά δεν είχα αποπειραθεί να γράψω. Ξεκίνησα με διηγήματα και το καλοκαίρι του ’17 είπα να δοκιμάσω μια αστυνομική ιστορία.

 

Caso Pensato: Πως συλλάβατε ως ιδέα τον αστυνόμο Λάμπρου;

Γ.Σ.: Χμ,…ο Λάμπρου γεννήθηκε στο μυαλό μου χρόνια πίσω. Αρχικώς είχα την εικόνα ενός εκδικητή, ενός τύπου που αποδίδει δικαιοσύνη. Είμαι επηρεασμένος από το παλιό Βρετανικό κόμικ  «Δικαστής Ντρεντ» που κάποτε πιτσιρικάς όντας, διάβαζα φανατικά σε συνέχειες στο περιοδικό Αγόρι.  Τελικά ο αρχικός σπόρος αφού πέρασαν χρόνια επεξεργασίας αναπτύχθηκε σε αυτό που βγαίνει στα βιβλία μου.

 

Caso Pensato: Το 1938 η Ελένη Βλάχου δημοσιεύει σε συνέχειες το «Μυστήριο της Ζωής του Πέτρου  Βερίνη» στην Καθημερινή, το ’48 η εφημερίδα Καιροί και το περιοδικό Θησαυρός δημοσιεύουν σε συνέχειες Αγκάθα Κρίστι και Τζέιμς Τσέιζ. Το ’52 ο Χρήστος Χαιρόπουλος δημοσιεύει σε συνέχειες το «Καλλιστεία του θανάτου» στην εφημερίδα Εμπρός ενώ εκδίδεται και το ΜΥΣΤΗΡΙΟ. Έναν χρόνο μετά, κι ενώ επανεκδίδεται η ΜΑΣΚΑ, ο Γιάννης Μαρής (σαν Τσιριμώκος) δημοσιεύει σε συνέχειες το «Έγκλημα στο Κολωνάκι» στο περιοδικό Οικογένεια και ούτω καθεξής. Απ’ τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 που οι συνέχειες ήταν μία εκδοτική πραγματικότητα, τι σας ώθησε να αποφασίσετε να δημοσιεύσετε το πρώτο σας αστυνομικό μυθιστόρημα «Η συγκάλυψη: Υπόθεση Αλίκη Γιαννακοπούλου» στην εφημερίδα Δημοκρατία, σε συνέχειες; 

Γ.Σ.: Ήταν κάτι που το είχα οραματιστεί πως θα μπορούσε να γίνει. Χτύπησα την πόρτα της  «Δημοκρατία» και μου ανοίχτηκε. Θα επιδιώξω το ίδιο και για τα άλλα μου βιβλία.

 

Caso Pensato: Σύμφωνα με τη κοινή γνώμη, η απενοχοποίηση της εγχώριας αστυνομικής λογοτεχνίας σαν ‘’φθηνή παραλογοτεχνία’’ στην Ελλάδα έγινε σημειολογικά με το πέρας των δημοσιεύσεων στον περιοδικό τύπο, την έλευση προσεγμένων βιβλίων που άρχισαν να εκδίδουν σαν Αστυνομικά Μυθιστορήματα αναγνωρισμένοι εκδοτικοί οίκοι την δεκαετία του ’80 και την στροφή του είδους στο κοινωνικό μυθιστόρημα. Είναι το μεταπάλπ στοιχείο των βιβλίων σας μία είδους στάση απέναντι στην εκδοτική παραγωγή;

Γ.Σ.: Από την αρχή είχα σκεφτεί να είμαι ένας παλπ συγγραφέας και να ασχοληθώ με όλα τα παρεξηγημένα λογοτεχνικά είδη. Έχω σοβαρές διαφωνίες με αυτό που οι Εκδοτικοί Οίκοι εννοούν ως ”σοβαρή αστυνομική λογοτεχνία”.

 

Caso Pensato: Πώς ακριβώς εργάζεστε για ένα εν εξελίξει βιβλίο σας; Γράφετε καθημερινά ή όποτε έχετε έμπνευση; Γράφετε σε χαρτί ή σε υπολογιστή;

Γ.Σ.: Συνήθως σε χαρτί πρώτα. Πάντοτε προσχέδιο, περίληψη, σκελετός· Καμιά φορά το γράφω και ολόκληρο σε χαρτί και το χτυπάω μετά.

 

Caso Pensato: Έχετε μιλήσει για «αριστερόστροφο ολοκληρωτισμό» σχετικά με τη τάση στην εγχώρια εκδοτική παραγωγή. Ο κάθε εκδοτικός οίκος διευθύνει βέβαια και επιλέγει τις συνεργασίες του με τα δικά του κριτήρια, θεωρείτε ωστόσο ότι οι συγγραφείς προσαρμόζονται μέσα σε ένα σφιχτά ορισμένο πλαίσιο προκειμένου να εκδοθούν; 

Γ.Σ.: Ακριβώς! Πρόκειται για την λεγόμενη ”πολιτική ορθότητα”. Αν τολμήσεις να πας ενάντια σε αυτό το καλούπι τα βρίσκεις σκούρα στην έκδοση, την προβολή και την διανομή.

 

Caso Pensato: Ο Τζέιμς Ελρόι έχει δηλώσει ότι υπάρχει ένα θηρίο μέσα του κι έτσι πρέπει να είναι σίγουρος κάθε φορά ότι όσοι είναι κοντά του μοιράζονται τα ίδια ενδιαφέροντα μ’ αυτόν· «είμαι καλοπροαίρετος μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο αλλά αποκρουστικός έξω απ’ αυτό» είχε πει. Ένα συγγραφικό έργο πρέπει να κρίνεται συνδυαστικά με τη προσωπικότητα του συγγραφέα ή ανεξάρτητα απ’ αυτήν;

Γ.Σ.: Όλοι έχουμε κάτι μέσα μας. Και αυτό που έχουμε βγαίνει στο χαρτί. Εγώ έχω έναν καουμπόι και τον βγάζω μέσω του Λάμπρου. Σαφέστατα και το έργο πρέπει να ξεχωρίζει από την προσωπική ζωή ή τις ιδέες ενός συγγραφέα και γενικότερα ενός καλλιτέχνη. Δηλαδή να μην ξαναδιαβάσουμε Χάμσουν ή Σελίν επειδή ήταν φιλοναζί; Να μην ξαναδούμε το «Όσα Παίρνει ο Άνεμος» επειδή η ταινία βρίθει από τα κλασικά στερεότυπα για τους μαύρους; Να μην ξαναδούμε μια αγαπημένη ταινία ή κάποιο σήριαλ που αγαπάμε επειδή οι ηθοποιοί έχουν κατηγορηθεί από το κίνημα «me too»;

 

Caso Pensato: Ποιες είναι οι επιρροές σας στην Αστυνομική Λογοτεχνία; Αγαπημένοι σας λογοτεχνικοί ήρωες; 

Γ.Σ.: Έχω διαβάσει πολύ Τζαίημς Τσαίηζ, πολύ Ζεράρ ντε Βιλιέ, πολύ Ρίτσαρντ Πρέιδερ, Ρέημοντ Τσάντλερ.  Αγαπημένοι ήρωες είναι πολλοί. Θα αναφέρω έναν που με έχει επηρεάσει παρόλο που δεν ανήκει στο crime: Σόλομον Κέιν, ήρωας του Ρόμπερτ Χάουαρντ.

 

Caso Pensato: Είναι ένα στοίχημα για τον συγγραφέα να ακολουθεί τις ανάγκες του αναγνωστικού κοινού; Είναι κάτι που εσείς λαμβάνετε υπόψη;

Γ.Σ.: Όχι. Πιστεύω ότι ο συγγραφέας πρέπει να γράφει αυτό που θέλει κι όχι να προσαρμόζεται στα ευμετάβλητα γούστα του κοινού.

 

Caso Pensato: Το 2019 κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΟΣΤΡΙΑ το βιβλίο σας «Το κύκλωμα», ενώ μόλις το 2020 το βιβλίο σας «Προσωπική Υπόθεση», από τις ίδιες εκδόσεις. Πείτε μας λίγα λόγια γι‘ αυτά τα δύο βιβλία.

Γ.Σ.: Το «Κύκλωμα» είναι ένα βιβλίο που φωτογραφίζει πρόσωπα και γνωστές υποθέσεις. Βασίζεται στην κεντρική ιδέα ότι στην Ελλάδα, την ”Κολομβία της Ευρώπης”, πολιτικοί, δικηγόροι, επιχειρηματίες και οργανωμένο έγκλημα αποτελούν μαζί το κύκλωμα. Πρόκειται για μια από τις καλύτερες καταγραφές του πως λειτουργεί το σύστημα στην Ελλάδα. Η «Προσωπική υπόθεση» τώρα, το τρίτο βιβλίο του αστυνόμου Λάμπρου και προσωπικά το αγαπημένο μου, αφορά την εκδίκηση που παίρνει ένας κατεστραμμένος άνθρωπος από μια άγρια συμμορία, ανακαλύπτοντας ωστόσο στο τέλος ότι και και αυτή ακόμα η εκδίκηση ήταν ”χακαρισμένη”. Το βιβλίο αυτό φρονώ πως έχει σκηνές και διαλόγους που δεν έχουν ποτέ ξαναγραφτεί στην Ελλάδα.

 

Caso Pensato: «Σχεδόν όλοι έχουν επηρεαστεί από έναν συγκεκριμένο Έλληνα συγγραφέα, που με τη σειρά του είχε επηρεαστεί από έναν Γάλλο συγγραφέα, αλλά και από τη σκανδιναβοποίηση και τη μεσογειοποίηση του είδους» είχε δηλώσει κάπου, δυσανασχετώντας, ο Τζίμμυ Κορίνης. Εσείς γράφετε πατώντας σε μια παλιά φόρμα με ήρωες παλιάς κοπής τύπου Σπιλέιν, ο αστυνόμος Λάμπρου θα μπορούσε να είναι ο Μάικ Χάμερ ή ο Τάιγκερ Μαν, παλπ στα οποία απουσιάζει αυτό που λέμε πολιτική ορθότητα. Είναι το γούστο και το στυλ μία πραγματικότητα πολύ πιο σημαντική και κριτική από την αμιγώς πολιτική θέση και τα προτάγματά της;

Γ.Σ.: Η πολιτική ορθότητα και τα προτάγματά της είναι κάτι που δεν με αφορά. Ο Κορίνης έχει εν μέρει δίκιο. Είναι γεγονός ότι υπάρχει μια προσπάθεια μίμησης ξένων πιασάρικων προτύπων.

 

Caso Pensato: Υπάρχει κάποιος ηθοποιός που πιστεύετε ότι θα ταίριαζε να ερμηνεύσει τον Αστυνόμο Λάμπρου στον κινηματογράφο; 

Γ.Σ.: Το έχω σκεφτεί πολλές φορές. Δεν έχω καταλήξει.

 

Caso Pensato: Θα δεχόσασταν κάποια συγγραφική δουλειά κατά παραγγελία;

Γ.Σ.: Μόνο αν η ιδέα ήταν κοντά σε αυτά που γράφω.

 

Caso Pensato: Το βιβλίο «Outlaw» (Εκδόσεις Όστρια, 2021) είναι ένα δυστοπικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας με επιρροές από Άλντους Χάξλεϋ, Τζορτζ Όργουελ, αλλά και Ρέι Μπράντμπερι και Σούζαν Κόλινς. Τι σας έκανε να αφήσετε τον αστυνόμο Λάμπρου και να βάλετε τον Τζέισον Σμιθ σ’ αυτόν τον ζοφερό κόσμο που ένας καθολικός έλεγχος ψηφιακής υπερνοημοσύνης είναι η απαράλλαχτη καθημερινότητα;

Γ.Σ.: Η ζοφερή πραγματικότητα που βλέπω να διαμορφώνεται με την ψηφιοποίηση της οικονομίας και την παγκοσμιοποίηση.

 

Όλοι έχουμε κάτι μέσα μας. Και αυτό που έχουμε βγαίνει στο χαρτί. Εγώ έχω έναν καουμπόι και τον βγάζω μέσω του Λάμπρου. Σαφέστατα και το έργο πρέπει να ξεχωρίζει από την προσωπική ζωή ή τις ιδέες ενός συγγραφέα. Δηλαδή να μην ξαναδιαβάσουμε Χάμσουν ή Σελίν επειδή ήταν φιλοναζί; Να μην ξαναδούμε το «Όσα Παίρνει ο Άνεμος» επειδή η ταινία βρίθει από τα κλασικά στερεότυπα για τους μαύρους; Να μην ξαναδούμε μια αγαπημένη ταινία επειδή οι ηθοποιοί έχουν κατηγορηθεί από το κίνημα «me too»;

Caso Pensato: Υπεραγορές, υπερεγκέφαλοι, υπερκράτος, αχανείς αριθμημένες πολιτείες, μετφορμίνες, αντιγηραντικά χάπια, αυταρχισμός, αποχαύνωση, ΑΣΑΝΑ, THERIOΝ, πράγματα που οι ραδιοθόλοι του Έσελον φαντάζουν αστείοι. Πόσο απέχει η επανάσταση ενός Σάιμπερ Σάπιενς από την επανάσταση ενός Σάπιενς Σάπιενς της εποχής μας;

Γ.Σ.: Νομίζω δεν είμαστε μακριά.

 

Caso Pensato: «Η ζωή είναι χαρά, η κατανάλωση ηδονή»;

Γ.Σ.: Η κατανάλωση απελευθερώνει. Χαξλεϊκή παραλλαγή της Μαρξικής ρήσης  Αrbeit macht frei που ως γνωστόν καλωσόριζε τους καταδικασμένους στο Άουσβιτς. Στον μεταμοντέρνο καπιταλιστικομμουνιστικό κόσμο του μέλλοντος θα καταναλώνεις απεριόριστα χωρίς να δουλεύεις. Μόνο με πιστώσεις. Αντάλλαγμα η υπακοή σου.

 

Caso Pensato: «Επίθεσις στον πλανήτη Άρη», «Ένας άνθρωπος στην Αφροδίτη», και άλλα τέτοια κόμικ επιστημονικής φαντασίας δημοσιεύονταν στο οπισθόφυλλο του ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ, σε συνέχειες. Τελευταία υπάρχει μία μικρή ανάκαμψη στα κόμικ, αλλά τα επιστημονικής φαντασίας υστερούν. Ειδικά στο βιβλίο, το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας παρουσιάζει εκδοτική αποχή. Που πιστεύετε οφείλεται αυτό;

Γ.Σ.: Το κοινό στην Ελλάδα είναι μικρό.

 

Caso Pensato: Η αλήθεια είναι ότι ένα τιράζ μυθιστορήματος επιστημονικής φαντασίας μοιάζει ακατόρθωτο να πουληθεί με αποτέλεσμα οι εκδοτικοί οίκοι μάλλον να μην ρισκάρουν αυτή τη κατηγορία βιβλίου. Παρ’ όλ’  αυτά θα μπορούσαν να υπάρχουν αυτοεκδόσεις, δημοσιεύσεις σε περιοδικά, δείγματα γραφής σε μπλογκς, κάτι που επίσης εκλείπει. Τελικά υπάρχει ανάλογο κοινό; Υπάρχουν καλοί συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας;  

Γ.Σ.: Πολλοί καλοί συγγραφείς για μικρό, πολύ μικρό κοινό. Πάντως γίνονταν κάποιες αξιόλογες προσπάθειες.

 

Caso Pensato: Κάποια βιβλία ή συγγραφείς που ξεχωρίζετε από την εγχώρια αστυνομική λογοτεχνία;

Γ.Σ.: Από τους παλιούς: Μαρή, Μαράκη, Κορίνη, Μάρκαρη. Από τους σύγχρονους: Αζαριάδη, Μαρτινίδη, Γκάκα.

 

Caso Pensato: Ποιοι θα ήταν οι λόγοι για να απορρίψετε την έκδοση ενός βιβλίου αστυνομικής λογοτεχνίας αν διευθύνατε έναν εκδοτικό οίκο;

Γ.Σ.: Θα έκοβα πολλά κυρίως γιατί έχω την αίσθηση ότι δεν προσθέτουν τίποτα καινούριο. Γι’ αυτό μάλλον δεν θα ήμουν ποτέ ένας καλός διευθυντής εκδοτικού.

 

Caso Pensato: Υπάρχει μέλλον για τον Αστυνόμο Λάμπρου;

Γ.Σ.: Υπάρχει λαμπρό μέλλον για τον Λάμπρου. Είναι ήδη έτοιμες δύο ακόμα ιστορίες, η μια εκ των οποίων κάτι εντελώς διαφορετικό από όσα έχω γράψει μέχρι σήμερα.

 

Caso Pensato: Σε τί μέρη μπορεί να σας πετύχει κανείς;

Γ.Σ.: Συνήθως βρίσκομαι τα απογεύματα στο κέντρο και συχνά πίνω καφέ στον πεζόδρομο της Βαλαωρίτου.

Η συγκάλυψη
Το Αγόρι
Προσωπική Υπόθεση
Outlaw
Το βιβλίο του Μηνά PNG
Το βιβλίο του Μηνά png
gun logo white circle
caso pensato λευκό
portal for articles
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.