casopensato logo IN USE
back button

The Burnt Orange Heresy

Η δουλειά του κριτικού τέχνης είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες, γοητευτικές, άχαρες κι ενίοτε, σιχαμένες ασχολίες. Ένας κριτικός με επιρροή, χρησιμοποιεί τις γνώσεις και την εμπειρία του για να μας περιγράψει μια καλλιτεχνική δημιουργία, συχνά όμως παρασύρεται από τις εμμονές του, την ατζέντα που θέλει να προωθήσει και από τις ανασφάλειές του, επειδή ο ίδιος δεν είναι δημιουργός, αλλά δορυφόρος που ζει παρασιτικά. Αδικαιολόγητες αρνητικές κριτικές χαντάκωσαν καριέρες κι έριξαν καλλιτέχνες στην αφάνεια, ενώ πληρωμένες, αποθεωτικές κριτικές έστρεψαν το ενδιαφέρον του κοινού σε μέτριες δημιουργίες, που τελικά χάρισαν δόξα και χρήμα στους δημιουργούς τους, αλλά ξεχάστηκαν με την πάροδο του χρόνου.

Στο “The Burnt Orange Heresy”, ο κριτικός τέχνης James Figueras δίνει διαλέξεις στο Milano, σχετικά με την αντικειμενική αξία αισθητικών έργων και με πως ένας από το συνάφι του μπορεί να χτίσει μύθους και παλάτια στην άμμο.

Είναι γοητευτικός και ψαγμένος στο αντικείμενό του και ταυτόχρονα ένας απατεωνίσκος που καταπίνει ηρεμιστικά και είναι έτοιμος να πουλήσει φύκια για μεταξωτές κορδέλες, αν αυτό εξυπηρετεί το σκοπό του. Σε μια από τις διαλέξεις του, γνωρίζει την Berenice Hollis, μια μυστηριώδη Αμερικάνα, με άγνωστο παρελθόν, με την οποία αμέσως ερωτοτροπεί.

Πριν προλάβουν να σηκωθούν από το κρεβάτι, ο Figueras δέχεται πρόσκληση από τον εκατομμυριούχο συλλέκτη Joseph Cassidy να επισκεφτεί τη βίλα του στο Como για να συντάξει έναν κατάλογο των πινάκων του. Ο συλλέκτης συντηρεί το διάσημο και ξεπεσμένο, υπέργηρο ζωγράφο, Jerome Debney, του οποίου το atelier στο Παρίσι κάηκε πριν χρόνια, μαζί με όλα του τα έργα. Ο πραγματικός στόχος του μυστηριώδους Cassidy είναι ο κριτικός τέχνης – τα άρθρα του οποίου φαίνεται να εκτιμάει ο Debney – να ανακαλύψει τι σκαρώνει απομονωμένος για χρόνια στην έπαυλη, με αφορμή μια σύντομη συνέντευξη. Αν υπάρχει κάποιος μη καταγεγραμμένος πίνακας, θα είναι ανεκτίμητης αξίας. Αν όχι, μια κουβέντα με τον θρυλικό και χτυπημένο από τη μοίρα Debney, θα απογειώσει τις μετοχές του Figueras στο καλλιτεχνικό χρηματιστήριο. And the game is afoot.

Η ταινία του Giuseppe Catopondi είναι βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του εξαιρετικού συγγραφέα Charles Willeford (Miami Blues, Cockfighter) και αποτελεί μια κυνική ματιά, απέναντι στην τέχνη και τις υπεραξίες που δημιουργούνται εξ αιτίας βρώμικων παιχνιδιών από κριτικούς, επενδυτές και χορηγούς, αλλά και από την παράνοια των ίδιων των καλλιτεχνών.

Σε πρώτη ανάγνωση, θα μπορούσε να πει ότι φαρμακερά βέλη εκτοξεύονται στις καρδιές απανταχού αξιολογητών τέχνης, όμως το σενάριο φυλάει πλούσιο οπλοστάσιο απέναντι σε όλους που καπηλεύονται πολιτιστικό πλούτο για να κονομήσουν και να παρασιτούν. Μάλιστα, στο κέντρο της διόπτρας μπαίνει ενίοτε κι ο ίδιος ο καλλιτέχνης, που ζει επιδοτούμενος μέσα σε χαρμολύπη, σκεπτόμενος ότι “κάποτε είδε ένα υπέροχο, παρθένο μπλε”, αντί να ζωγραφίζει.

Όλοι στους ρόλους τους είναι υπέροχοι. Ο Claes Bang υποδύεται τον αδίστακτο και γοητευτικό πρωταγωνιστή με ένταση και δυναμισμό, πείθοντας κάθε στιγμή ότι θα τα βάλει με θεούς και δαίμονες για να εκπληρώσει το μίζερο και δόλιο σκοπό του. Η Elizabeth Debicki υποδύεται μια γυναίκα που προσπαθεί να ξεφύγει από το παρελθόν της, σε καμία περίπτωση όμως δεν υπηρετεί το ρόλο μιας femme fatale στα πρότυπα Barbara Stanwyck και Lana Turner. Είναι ψηλοκρεμαστή σαν καμηλοπάρδαλη, ατημέλητη και κυρίως παρακολουθεί τα γεγονότα. Υπάρχουν υπόνοιες ότι είναι βαλτή από τον Cassidy για να χειραγωγήσει τον Figueras που σε κανένα σημείο δε με έπεισαν. Παρόλα αυτά, παίζει αξιόλογα το χαρακτήρα που της έχουν γράψει.

Στην απέναντι πλευρά έχουμε τον Mick Jagger σε ρόλο μαικήνα και τον Donald Sutherland σε όλο εικαστικού. Ο απόλυτος rock star γεμίζει την οθόνη με την παρουσία του και προφανώς πείθει σα σατανικός εκατομμυριούχος,

ενώ ο Sutherland είναι τρομερά έμπειρος και αποδίδει υποδειγματικά σα θλιμμένος καλλιτέχνης, που αιώνια αναζητά τη γαλήνη και τη διαύγεια των καθαρών χρωμάτων.

Με αφορμή τον περίφημο πίνακα του Debney που όλοι φαντασιώνονται, αλλά κανείς δεν έχει δει, η ταινία συγκεντρώνεται στις σχέσεις μεταξύ των ηρώων, στο κυνισμό και στις τυχοδιωκτικές επιδιώξεις τους. Ο Figueras θα μπορούσε να είναι ήρωας της Patricia Highsmith και το σενάριο – το οποίο έχει γράψει ο συγγραφέας Scott Smith (A Simple Plan), διασκευάζοντας το βιβλίο του Willeford – θυμίζει Hitchock του “Strangers on a Train” και “Dial M for Murder”. Τυλίξτε όλα τα παραπάνω σε υπέροχα τοπία του Ιταλικού Βορρά, με κάπως μουντή φωτογραφία (που υπαινίσσεται ότι το βασίλειο του Cassidy είναι σάπιο) και σωστή, πειστική κορύφωση κι έχετε ένα προσεγμένο και στιλάτο αστυνομικό θρίλερ, που σίγουρα αξίζει προσοχής. Είδα την ταινία δύο φορές μέσα σε ένα εξάμηνο, χωρίς ποτέ να βαρεθώ, ή να νιώσω πως κάτι μου λείπει. Καρδούλα και για το Range Rover – κουτί, που οδηγεί ο Figueras μέχρι τη λίμνη Como. Οι δημιουργοί θα μπορούσαν να παρασυρθούν, δίνοντάς του να οδηγεί κάτι πιο εντυπωσιακό, ή κλισέ όπως μια παλιά, ανοιχτή Alfa Romeo, όμως το γερασμένο Range Rover ταιριάζει απόλυτα στο χαρακτήρα ξεπεσμένου ευγενούς, που πασχίζει να βγάλει ο πρωταγωνιστής.

Ø

Ο σκηνοθέτης Giuseppe Capotondi (που έχει δουλέψει κυρίως στην τηλεόραση  –Suburra, Berlin Station) παρέδωσε μια ταινία που ξέρει τι ζητάει, αποφεύγοντας υπερβολές και ματαιοδοξίες. Παρόλα αυτά, δεν κατάφερε να σημειώσει εμπορική επιτυχία, ούτε και να συγκινήσει τους κριτικούς (που τόσο λοιδορεί). Όσοι θέλετε να δείτε μια περιπέτεια ενός καλλιεργημένου Ripley, που καταναλώνει τα ηρεμιστικά σαν καραμέλες, αγνοήστε τους και σίγουρα ευχαριστηθείτε. Επίσης, χωρίς να θίγει συμπαντικές αλήθειες και κοσμοϊστορικά νοήματα, κάνει μια εύστοχη κριτική σε σχέση με το ότι συχνά ο κόσμος δεν απολαμβάνει τον πολιτισμό, αλλά χάνεται στο κυνήγι της πιστότητας, της αυθεντικότητας και των μηδενικών στους λογαριασμούς μιας δημοπρασίας. Πολύ αμφιβάλω πως όταν ο Rodin, o Pollock κι ο Beethoven δημιουργούσαν, είχαν στο μυαλό τους το σφυράκι να χτυπάει, μπροστά στα γουρλωμένα μάτια Αράβων πετρελαιάδων, Ρώσων καπνεμπόρων και Ελλήνων εφοπλιστών.

Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.