casopensato logo IN USE
back button

Πρόστιμο

Του Φωκίωνα Μπόγρη

Πρώτο σινεμά μετά την καραντίνα και βεβαίως, δε θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο από αστυνομικό – γκανγκστερικό. Το Σάββατο 29/5 καβάλησα το Mustang, βόλεψα την ουρά μου στο κάθισμα και πήρα το δρόμο για θερινή αίθουσα στα Εξάρχεια.

Διαχρονικά, το crime cinema υπήρξε ένα είδος σχετικά παραμελημένο από Έλληνες δημιουργούς. Είναι λοιπόν ευτυχές ότι τα τελευταία χρόνια βλέπουμε αξιόλογους σκηνοθέτες να καταπιάνονται με ιστορίες (μικρο)εγκληματιών που δρουν εντός ελληνικής πραγματικότητας. Ο Φωκίων Μπόγρης είναι ένας τέτοιος δημιουργός, ταγμένος στη συγκεκριμένη θεματική. Έχω δει όλες τις ταινίες του, οι οποίες έχουν προσωπική σφραγίδα και cult διάθεση, μέχρι τώρα όμως κινούνταν στις παρυφές τις παρωδίας και δύσκολα θα κέντριζαν το ενδιαφέρον ευρύτερου και λιγότερο μυημένου κοινού.

Στο ΠΡΟΣΤΙΜΟ, ο Βαγγέλης είναι ένα βαποράκι (Βαγγέλης Ευαγγελινός) με βεβαρημένο ποινικό μητρώο που παλεύει να ορθοποδήσει, αντιμετωπίζοντας δυσκολίες να αποκοπεί από τον περιθωριακό του περίγυρο. Η σχέση της αδερφής του με τον Πέτρο – έναν σκληρότερο κακοποιό (Στάθης Σταμουλακάτος) – θα τον ρουφήξει όλο και βαθύτερα στο σκοτάδι.

Το ΠΡΟΣΤΙΜΟ είναι λιτό και ρεαλιστικό. Έχοντας δει τις προηγούμενες ταινίες του Μπόγρη, περιμένα χαβαλέ, καφρίλα και σωρούς πτωμάτων, για να ζηλέψει ο John Woo. Ήμουν τελείως λάθος. Ο σκηνοθέτης χτίζει ένταση, εστιάζοντας στις σχέσεις μεταξύ των πρωταγωνιστών, στην αδυναμία τους να ξεφύγουν από τη μοίρα τους και το “φυσικό” τους περιβάλλον.

Στο γάμο της κόρης του Don Corleone, είναι αναπόφευκτο ανάμεσα στους σεβαστούς γερουσιαστές και τις κυρίες τους, να εμφανιστεί ο Luca Brasi για να δώσει τις ευχές του. Αντίστοιχα, όταν είσαι αφελές βαποράκι, που έχει κάνει φυλακή, οι καλύτεροί σου φίλοι θα είναι χαρμάνηδες και μπράβοι κι αυτό αποτυπώνεται εξαιρετικά στην ταινία. Ο Βαγγέλης κάνει μια μικρή προσπάθεια να πάει παρακάτω τη ζωή του, όμως στην πρώτη στραβή καταφεύγει σε ευκολίες, δίπλα σε εκείνους που νιώθει φίλους και οικείους του.

Η στάμπα του θύματος και του αδικημένου δεν ξεπλένεται από πάνω του κι αυτή είναι που θα τον οδηγήσει σε ολέθριες επιλογές.

Οι δύο πρωταγωνιστές της ταινίας αντιπροσωπεύουν διαφορετικές τάσεις στον ελληνικό υπόκοσμο, αλλά και αντίστοιχες φωνές της κοινωνίας μας. Ο Βαγγέλης είναι ένας κουτοπόνηρος λωποδύτης που προσπαθεί να βγάλει λίγα φράγκα στη μαύρη, για να συνεχίσει να περιφέρεται πουλώντας τη μούρη του, λέγοντας ψέματα και εντυπωσιάζοντας χαζοβιόλες γυναίκες. Ο Πέτρος είναι ένας αποφασιστικός εγκληματίας, με συντηρητική, στερεοτυπική ηθική (“τα χειρότερα είδη είναι οι γυναίκες και τα πουστράκια”), η οποία δε θα τον εμποδίσει να κάνει τις πιο ελεεινές παρανομίες για ένα χιλιάρικο. Οι καταστάσεις που διαδραματίζονται είναι απόλυτα φυσικές και ρεαλιστικές, ξεφεύγουν από τα όρια του υποκόσμου, καθρεφτίζοντας τα όσα συμβαίνουν σε συμβατικές και καθωσπρέπει ανθρώπινες δομές.

Οι δύο κύριες ερμηνείες είναι εξαιρετικές. Ειδικά ο Σταμουλακάτος έχει αποκτήσει τρομερή άνεση, αυτοπεποίθηση και εμπειρία σε τέτοιους ρόλους και γεμίζει την οθόνη, τόσο με τη φυσική του παρουσία, όσο και με την υποκριτική του απόδοση. Όσο έτρεχε η ταινία, τον φανταζόμουν σε κάτι ανάλογο του Wire, ή σε κάποια συνέχεια του Sicario.

Οι διάλογοι της ταινίας είναι σκληρά δουλεμένοι, με βάθος, ουσία και αποτελεσματικό comic relief σε στιγμές. Οι καταστάσεις που περιγράφονται είναι βαριές και δυσάρεστες, οπότε είναι σοφή η επιλογή του Μπόγρη να εξελίσσονται χαζοδιάλογοι ανάμεσα σε μαστούρηδες, βαποράκια και λοιπούς περιθωριακούς για τον ξεπεσμό των ηθών, με σκοπό να σπάσει η μαυρίλα.

Η επιρροή από το λόγο και τις λεπτομέρειες των διαλόγων του Σύμπαντος του Γιάννη Οικονομίδη είναι εμφανής. Όμως, η συνολική κινηματογραφική προσέγγιση είναι πιο άμεση και λιτή, χωρίς πολλή μουσική και απόλυτα εστιασμένη στο ξερό και παγωμένο πεζοδρομίου. Η περιπλάνηση στις φτωχογειτονιές και τα καταγώγια των Αθηνών μου θύμισαν τα “Pusher” του Nicolas Winding Refn και το “The Friends of Eddie Coyle” του Peter Yates.

Όταν τα φώτα άναψαν μετά από εκατό λεπτά, κούνησα την ουρά μου με ικανοποίηση. Πίσω από το τιμόνι του Mustang, στο δρόμο της επιστροφής, σκέφτηκα ότι η δομή της ταινίας, αλλά και οι καταστάσεις που περιγράφονται δεν είναι πρωτότυπες. Αντίθετα, είναι τυπικά μοτίβα στην crime μυθοπλασία. Όμως, είναι αποτέλεσμα σκληρής και προσεκτικής δουλειάς και μεγάλου πάθους από τον δημιουργό. Το ΠΡΟΣΤΙΜΟ δεν είναι υπερβολικά φιλόδοξο και δεν προσπαθεί με ακροβασίες να πάει το είδος παρακάτω. Είναι όμως μια ώριμη ταινία που πατάει στα πόδια της και απαιτεί να την πάρουν στα σοβαρά. Ξέρει τι ζητάει και διαθέτει στιγμές κινηματογραφικής ευφυίας και ομορφιάς. Η πρόοδος σε σχέση με τις προηγούμενες δουλειές του Μπόγρη είναι χαρακτηριστική και στέκεται άνετα μπροστά σε διεθνές κοινό, χωρίς να φαίνεται πανάκριβη, υπερβολικά ιλουστρέ, ή να θυμίζει λουτρό αίματος και πινακοθήκη τεράτων. Για να το κάνουμε πιο συγκεκριμένο, πιστεύω ότι δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από το ρουμάνικο “The Whistlers”, ή το ισραηλίτικο “Big Bad Wolves”.

Ø

 

Το ΠΡΟΣΤΙΜΟ δίνει υποσχέσεις για εξαιρετική συνέχεια από τον Μπόγρη, την οποία αναμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον.

ΜπόγρηςΟ Φωκίων Μπόγρης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1979. Η ενασχόληση του με το σινεμά ξεκίνησε στην προσχολική ηλικία, χάρη σε συγγενή ο οποίος διατηρούσε κατάστημα ενοικιάσεως βιντεοκασετών. Παράλληλα με τις σπουδές επικοινωνιών, ασχολήθηκε με την δημιουργία no budget ταινιών, υιοθετώντας το ψευδώνυμο «Φωκίων Μπόγρης».

Το 2009 ολοκλήρωσε την μεγάλου μήκους ταινία με τίτλο «Κάθαρση», ένα project διάρκειας 2 ετών. H “Κάθαρση” είναι μία ανεξάρτητη, low budget ταινία του Φωκίωνα Μπόγρη. Μία ιστορία προσωπικής εκδίκησης με φόντο τον κόσμο της μαφίας και την πολιτική διαφθορά. Η do-it-yourself- παραγωγή διαθέτει ένα cast με ονόματα όπως οι Βαγγέλης Μουρίκης («Ο Βασιλιάς», «Ψυχή Βαθιά», «Attenberg»), Βαγγέλης Αλεξανδρής («Κλέφτες») και Κώστας Ξυκομηνός («Σπιρτόκουτο», «No Budget Story»). Φιλικά συμμετέχουν σε σύντομους ρόλους οι βραβευμένοι σκηνοθέτες Νικόλας Τριανταφυλλίδης («Screamin’ Jay Hawkins- I Put A Spell On You”) και Γιάννης Οικονομίδης («Η Ψυχή Στο Στόμα»).

Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.